Binding of Shareholders of Limited Liability Companies to an Arbitration Clause in actio pro socio

Barbara Anna Sikoń

Abstract


This study primarily aims to answer the question of whether partners or shareholders of capital companies are bound by an arbitration clause in the event of an actio pro socio action. The first part outlines this type of action and its importance in commercial practice. It then discusses how to introduce an arbitration clause into the articles of association or by laws of an existing company, in accordance with applicable de iure provisions. The article then presents three competing positions in doctrine and case law regarding the effectiveness of arbitration clauses with regard to partners. This issue highlights a conflict between the principle of unanimity, which is typical of arbitration, and the principle of majority rule, which is characteristic of capital companies. In this context, the provisions of the Commercial Companies Code specifying the qualified majorities required to amend a company’s articles of association or statutes are of particular importance. The study’s thesis is that an arbitration clause in a capital company is valid if it has been introduced with the requisite qualified majority. This solution is justified in practice – requiring unanimity could lead to decision-making paralysis in companies with a dispersed ownership structure. The study also analyses the scope of the arbitration clause. It is assumed that the arbitration clause may cover disputes concerning not only resolutions of corporate bodies, but also actio pro socio claims.


Keywords


arbitration clause; arbitration agreement; articles of association; corporate disputes; actio pro socio

Full Text:

PDF (Język Polski)

References


Literatura

Bieniak M., Art. 297, [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, red. M. Bieniak, P. Pabis, Warszawa 2024.

Bilewska K., Kilka uwag o wprowadzeniu zapisu na sąd polubowny do umowy (statutu) spółki kapitałowej (na tle prawa włoskiego), „Biuletyn” 2021, nr 6.

Błaszczak Ł., Ludwik M., Sądownictwo polubowne (arbitraż), Warszawa 2007.

Chyla Ł., Uwagi odnośnie sytuacji arbitrażu wewnątrzkorporacyjnego w Polsce dwa lata po reformie, „ADR. Arbitraż i Mediacja” 2021, nr 3.

Dziurda M., Perspektywy arbitrażu w sprawach korporacyjnych, „Przegląd Prawa Handlowego”2023, nr 7.

Góralczyk W., Sawicki S., Prawo międzynarodowe publiczne w zarysie, Warszawa 2020.

Kamieński G., Zmiany w postępowaniu arbitrażowym, Warszawa 2019.

Katner W.J., Prawo gospodarcze i handlowe, Warszawa 2023

Kidyba A., Komentarz aktualizowany do art. 301–633 Kodeksu spółek handlowych, Warszawa 2024.

Kupryjańczyk D., Art. 486 KSH, [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, red. Z. Jara, Legalis 2024.

Rodzynkiewicz M., Art. 298, [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz, red. M. Rodzynkiewicz, Warszawa 2024.

Rządkowski M., Zakres podmiotowy zapisu na sąd polubowny, Warszawa 2022.

Sprawozdanie z działalności sądu arbitrażowego w 2024, https://sakig.pl/o-arbitrazu/sprawozdanie-z-dzialalnosci-sadu-w-2024-roku-kluczowe-dane-i-analizy#:~:text=mi%C4%99dzynarodowym%20dost%C4%99p [dostęp: 6.09.2025].

Statystyki. Sąd Polubowny przy Prokuratorii Generalnej RP – efektywną platformą rozwiązywania sporów z udziałem podmiotów sektora publicznego, https://www.gov.pl/web/sp-prokuratoria/statystyki-sad-polubowny-przy-prokuratorii-generalnej-rp--efektywna-platforma-rozwiazywania-sporow-z-udzialem-podmiotow-sektora-publicznego#:~:text=W%20roku%202023%20r,o%C2%A0kt%C3%B3rej%20przeprowadzenie%20wnioskowa%C5%82o%2068%20podmiot%C3%B3w [dostęp: 6.09.2025].

Suliński G., Dopuszczalność kognicji sądu polubownego w sporze o rozwiązanie spółki z o.o., „ADR.Arbitraż i Mediacja” 2008, nr 3, Legalis.

Szanciło T., Actio pro socio a następstwo prawne, „Przegląd Prawa Handlowego” 2013, nr 12.

Szczurowski T., Wprowadzenie klauzuli arbitrażowej do umowy (statutu) spółki handlowej, „Przegląd Prawa Handlowego” 2014, nr 1.

Szumański A., Nowe granice arbitrażu – seminarium naukowe, Uniwersytet Warszawski, 3 grudnia 2019 r., „Biuletyn” 2020, nr 5.

Szumański A., Zmiany polskiego prawa arbitrażowego w zakresie arbitrażu korporacyjnego, „Przegląd Prawa Handlowego” 2020, nr 7.

Śledzikowski M., Związanie członka zarządu spółki z o.o. zapisem na sąd polubowny w procesie o naprawienie szkody na podstawie art. 293 KSH., „ADR. Arbitraż i Mediacja” 2018, nr 1.

Wiśniewski A.W., Rozstrzyganie sporów korporacyjnych spółek kapitałowych przez sądy polubowne – perspektywy ustawowego rozstrzygnięcia, „Prawo Spółek” 2005, nr 5.

Wydra Ł., Zdatność arbitrażowa sporów korporacyjnych (uchwałowych) po nowelizacji Kodeksu postępowania cywilnego, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Rzeszowskiego. Seria Prawnicza”2020, nr 5.

Akty prawne

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 18 ze zm.).

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1550ze zm.).

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm.).

Orzecznictwo

Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 15 grudnia 2016 r., V ACz 1309/16, LEX nr 2171133.

Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 8 lutego 2018 r, V AGo 8/18, LEX nr 2475074.

Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 23 lipca 2009 r., I ACz 1214/09, LEX

nr 1641275.

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2024 r., II CSKP 897/22, LEX nr 3656135.

Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2012 r., I CSK 354/11, LEX nr 1164720.

Postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., SK 12/09, LEX nr 551231.

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2009 r., III CZP 13/09, LEX nr 493962.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 2005 r., IV CK 731/04, LEX nr 177217.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2016 r., I CSK 780/15, LEX nr 2195669.

Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2017 r., I CSK 464/16, LEX nr 2312037.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 listopada 2011 r., SK 45/09, Legalis nr 386572.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/adr.2025.2.77-93
Date of publication: 2025-12-30 15:47:55
Date of submission: 2025-06-25 17:43:29


Statistics


Total abstract view - 0
Downloads (from 2020-06-17) - PDF (Język Polski) - 0

Indicators



Refbacks

  • There are currently no refbacks.


Copyright (c) 2025 Barbara Anna Sikoń

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.