Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” na Kresach Wschodnich II Rzeczypospolitej w świetle Przewodnika Gimnastycznego „Sokół” (1924–1925)
Streszczenie w języku polskim
Przewodnik Gimnastyczny „Sokół” był organem Związku Towarzystw Gimnastycznych „Sokół” w Polsce. W latach 1924–1925 na łamach czasopisma ukazywały się artykuły, materiały i doniesienia dotyczące działalności gniazd „Sokoła” w Polsce i za granicą. Dość duża ich liczba odnosiła się do Kresów Wschodnich II Rzeczypospolitej. Obszar Kresów Wschodnich zawierał się w działalności dwóch dzielnic „Sokoła”: Małopolskiej i Mazowieckiej. Część artykułów, sprawozdań i materiałów dotyczyła uwarunkowań działalności: stanu infrastruktury, organizacji i kształcenia kadry szkoleniowej; działalności na polu wychowania fizycznego, sportu, przysposobienia wojskowego; działalności wychowawczej i kulturalno-oświatowej. W pracy sokolej bardzo ważnym elementem była organizacja zlotów sokolich. W działalności Sokolstwa na omawianym obszarze najważniejszy był Zlot Kresowy w Wilnie, przeprowadzony w czerwcu 1924 roku. Wywarł on wpływ na propagandę idei Sokolstwa, szczególnie na Wileńszczyźnie. Lata 1924–1925 były okresem wzmocnienia struktur organizacyjnych, pewnego wzrostu infrastruktury i kształcenia kadr, a także intensywniejszej pracy w gniazdach Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”.
Słowa kluczowe
Pełny tekst:
PDFBibliografia
ŹRÓDŁA DRUKOWANE
Kłoś C., Sokół Polski 1926, [b.m.w.], [b.d.w.].
Mały Rocznik Statystyczny 1939, Warszawa 1939.
VI Zlot Sokolstwa Polskiego. Jednodniówka Pamiątkowa, [b.m.w.], [b.d.w.].
PRASA
Przewodnik Gimnastyczny „Sokół” 1924–1925.
OPRACOWANIA
Blicharski C.E., Miscellanea Tarnopolskie, t. 2, Biskupice 1995.
Drozdek-Małolepsza T., Powstanie Związku Towarzystw Gimnastycznych „Sokół” w Polsce, [w:] Zarys dziejów Sokolstwa Polskiego w latach 1867–1997, red. E. Małolepszy, Z. Pawluczuk, Częstochowa 2001.
Drozdek-Małolepsza T., Przyczynek do dziejów Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” Dzielnicy Mazowieckiej (1906–1939), [w:] Z dziejów Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Polsce w 135. rocznicę powstania, red. W. Cynarski, K. Obodyński, M. Mirkiewicz, Rzeszów 2004.
Drozdek-Małolepsza T., Rozwój liczebny i skład socjalny członków, [w:] Zarys dziejów Sokolstwa Polskiego w latach 1867–1997, red. E. Małolepszy, Z. Pawluczuk, Częstochowa 2001.
Drozdek-Małolepsza T., Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” w Częstochowie w latach 1906–1918, „Prace Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Częstochowie. Kultura Fizyczna” 1999, nr 2.
Drozdek-Małolepsza T., Małolepszy E., Polish Gymnastic Society “Sokół” in the Province of Ternopil in the Years 1920–1939, „Sport i Turystyka. Środkowoeuropejskie Czasopismo Naukowe” 2024, vol. 7, no. 4.
Grabowski A., Malinowski Z., Katalog odznak sportowych Kresy i Zaolzie, Warszawa 2013.
Gradowski L. (red.), Polska 1918–1988, Warszawa 1989.
Król P., Lekkoatletyka w województwie lwowskim (1920–1939), Rzeszów 2015.
Laskiewicz H., Kultura fizyczna na Wileńszczyźnie w latach 1900–1939. Zarys monograficzny dziejów, Szczecin 1998.
Małolepszy E., Kultura fizyczna i przysposobienie wojskowe w Częstochowie i w powiecie częstochowskim w latach 1918–1939, Częstochowa 1996.
Małolepszy E., Drozdek-Małolepsza T., Activity of Gymnastic Associations “Sokół” at North-East Borderlands of the Second Republic of Poland: Historical Outline, “Scientific Review of Physical Culture” 2013, vol. 3, no. 4.
Małolepszy E., Drozdek-Małolepsza T., Kultura fizyczna i turystyka w województwie poleskim w latach 1921–1939. Zarys problematyki, „Białoruskie Zeszyty Historyczne” 2014, t. 41.
Małolepszy E., Drozdek-Małolepsza T., Kultura fizyczna i turystyka w województwie wołyńskim w latach 1921–1939, Poznań 2020.
Małolepszy E., Pawluczuk Z. (red.), Zarys dziejów Sokolstwa Polskiego w latach 1867–1997, Częstochowa 2001.
Mirkiewicz A., Zarys dziejów Sokolstwa Słowiańskiego (1862–1939), Rzeszów 2014.
Olejnik M.T., Dzielnica krakowska Związku Towarzystw Gimnastycznych „Sokół” w Polsce w latach 1921–1939, Kraków 2022 (praca doktorska, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie).
Zaborniak S., Kultura fizyczna ludności ukraińskiej na ziemiach polskich (1868–1939), Rzeszów 2007.
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/f.2025.80.503-519
Data publikacji: 2026-01-15 12:03:51
Data złożenia artykułu: 2025-01-13 15:03:46
Statystyki
Wskaźniki
Odwołania zewnętrzne
- Brak odwołań zewnętrznych
Prawa autorskie (c) 2026 Teresa Drozdek-Małolepsza, Eligiusz Małolepszy

Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.