Ukryj
Pokaż wszystkie
Wyślij tekst przez e-mail 
Przemiany sieci miejskiej Lubelszczyzny w latach 1827–1870 i ich dziejowe znaczenie – rekonesans badawczy
Streszczenie w języku polskim
W XIX wieku w Lubelskiem odnotowano duże przemiany urbanistyczne. Rozwój sieci miejskiej zaowocował dominacją niewielkich ośrodków prywatnych. W drugiej połowie XIX wieku sieć skurczyła się przez decyzje władz. Autorzy ilustrują wywody za pomocą rycin obrazujących rozmieszczenie przestrzenne miast oraz ich przynależność własnościową. Ukazują wielkość poszczególnych miast i zmiany w tym zakresie w latach 1827–1869. Masowa zamiana miast na osady w roku 1869/1870 sprawiła, że z 86 ośrodków pozostało jedynie 20.
Słowa kluczowe
Pełny tekst:
PDFBibliografia
ŹRÓDŁA ARCHIWALNE
Archiwum Główne Akt Dawnych w Warszawie, Komisja Rządowa Spraw Wewnętrznych, sygn. 204, 3271.
ŹRÓDŁA DRUKOWANE
Dziennik Praw 1919.
Dziennik Praw Królestwa Polskiego, t. 1, 6, 22, 45, 66, 69, 70, Warszawa 1816–1870.
Dziennik rozporządzeń c. i k. Zarządu wojskowego w Polsce, cz. 25, wydana i rozesłana dnia 23 sierpnia 1916, nr 65: Rozporządzenie Naczelnego Wodza armii z 18 sierpnia 1916 roku dotyczące ordynacji miejskiej dla trzydziestu i czterech miast.
Dziennik Ustaw (Rzeczypospolitej Polskiej) 1927, 1957, 1993, 1995, 1999, 2009, 2013, 2015, 2016, 2017, 2020, 2021, 2023, 2024.
Kalendarz wydawany przez Obserwatoryum Astronomiczne w Warszawie na rok zwyczajny 1858, rok drugi, Warszawa 1858.
Krótka statystyka gubernij Królestwa Polskiego, obejmująca rozległość i ludność tychże gubernij oraz wykaz miast, osad i gmin, Warszawa 1870 (przedruk uzupełniony ze Skorowidza do Dziennika Praw, wydanego w połowie 1870 roku).
Monitor Polski 1986, 1987.
Rodecki F., Obraz jeograficzno-statystyczny Królestwa Polskiego, Warszawa 1830.
Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie wyników Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych, t. 4: Województwo lubelskie, Warszawa 1924.
Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej z oznaczeniem terytorialnie im właściwych władz i urzędów oraz urządzeń komunikacyjnych, oprac. T. Bystrzycki, Warszawa 1933.
Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, red. F. Sulimierski, W. Walewski, B. Chlebowski, t. 4–6, 8, 10, Warszawa 1883–1889.
Tabella Miast, Wsi, Osad Królestwa Polskiego z wyrażeniem ich położenia i ludności alfabetycznie ułożona w Biórze Kommissyi Rządowey Spraw Wewnętrznych i Policyi, cz. 1–2, Warszawa 1827.
Wielka Encyklopedya Powszechna Ilustrowana, t. 39, Warszawa 1905.
Zbiór dokumentów małopolskich, cz. 4, wyd. S. Kuraś, Warszawa 1969.
Zbiór praw. Postanowienia i rozporządzenia rządu w guberniach Królestwa Polskiego obowiązujące, wydane po zniesieniu w 1871 roku urzędowego wydania Dziennika Praw Królestwa Polskiego, zebrał i przeł. S. Godlewski, t. 4, Warszawa 1878.
Сборникъ статистическихъ свьдьній о городахъ Царства Польскаго (…), Варшава 1867.
Памятная Книжка Люблинской Губерніи на 1879 годъ, Люблинъ 1879.
Памятная Книжка Люблинской Губерніи на 1895 годъ, Люблинъ 1895.
Памятная Книжка Люблинской Губерніи на 1905 годъ, Люблинъ 1905.
OPRACOWANIA
Alexandrowicz S., Geneza i rozwój sieci miasteczek Białorusi i Litwy do połowy XVII w., „Acta Baltico-Slavica” 1970, t. 7.
Baran O., Rozwój sieci ośrodków grodowo-miejskich Księstwa Włodzimierskiego w XIII i pierwszej połowie XIV w., [w:] Scientia nihil est quam veritatis imago. Studia ofiarowane Profesorowi Ryszardowi Szczygłowi w siedemdziesięciolecie urodzin, red. A. Sochacka, P. Jusiak, Lublin 2014.
Bartoszewicz A., Miasto czy wieś? Małe miasta polskie w późnym średniowieczu, „Przegląd Historyczny” 2008, t. 99, nr 1.
Bogucka M., Samsonowicz H., Dzieje miast i mieszczaństwa w Polsce przedrozbiorowej, Wrocław 1986.
Boreczek K.A., Kurów od lokacji do 1918 roku (wznowienie), Kurów 2015.
Borkiewicz A. (oprac.), Podziały administracyjne Królestwa Polskiego w okresie 1815–1918 r. (mapy), Warszawa 1956.
Borowski S., Modernizacja demograficzna w Polsce na tle porównawczym, [w:] Badania nad historią gospodarczo-społeczną w Polsce (problemy i metody), Warszawa 1978.
Budzyński A., Filipczuk J., Stoczek Łukowski. Z dziejów miasta, Stoczek 1996.
Burszta J., Społeczeństwo i karczma. Propinacja, karczma i sprawa alkoholizmu w społeczeństwie polskim XIX wieku, Warszawa 1951.
Caban W., Badanie struktury społeczno-zawodowej mieszkańców miast Kielecczyzny w latach 1811–1862 w oparciu o akta stanu cywilnego, [w:] Miasteczka polskie. Z dziejów formowania się społeczności, red. R. Kołodziejczyk, Kielce 1992.
Cała A., Asymilacja Żydów w Królestwie Polskim (1864–1897). Postawy, konflikty, stereotypy, Warszawa 1989.
Czarnecki W., Osadnictwo terytorium chełmskiego od końca X do połowy XIV wieku w świetle badań archeologicznych i toponomastycznych, „Rocznik Chełmski” 2003, t. 9.
Czarnecki W., Sieć osadnicza ziemi chełmskiej od połowy XIV do połowy XV wieku, „Rocznik Chełmski” 1996, t. 3.
Ćwik W., Anachronizmy prawne w miastach Królestwa Polskiego i sprawa ich likwidacji, [w:] W kręgu zainteresowań naukowych Profesora Tadeusza Mencla, red. A. Koprukowniak, Lublin 1999.
Ćwik W., Miasta rządowe małopolskiej części Królestwa Polskiego 1815–1866. Stan gospodarczo-społeczny, „Rocznik Lubelski” 1967, t. 10.
Ćwik W., Niektóre pozostałości feudalne w ogólnym charakterze miast rządowych Królestwa Polskiego (1815–1866), „Annales UMCS. Sectio G” 1968, t. 15, nr 4.
Ćwik W., O sytuacji prawnej drobnomieszczaństwa w Królestwie Polskim XIX wieku, [w:] Drobnomieszczaństwo XIX i XX wieku, red. S. Kowalska-Glikman, t. 1, Warszawa 1984.
Ćwik W., Pozostałości feudalne w miastach rządowych małopolskich terenów Królestwa Polskiego (1815–1866), Lublin 1968.
Ćwik W., Reder J., Lubelszczyzna. Dzieje rozwoju terytorialnego, podziałów administracyjnych i ustroju władz, Lublin 1977.
Dams-Lepiarz M., Dobrowolski J., Historyczne i współczesne znaczenie rolnictwa w małych miastach województwa lubelskiego, „Studia Obszarów Wiejskich” 2006, t. 11.
Dunin-Wąsowicz T., Sandomierska sieć drożna w wiekach średnich, [w:] Drogami średniowiecznej Polski. Studia z dziejów osadnictwa i kultury, wyb. i oprac. A. Janeczek, posł. M. Młynarska-Kaletynowa, Warszawa 2011.
Dunin-Wąsowicz T., Wczesnośredniowieczna sieć drożna na Podlasiu, [w:] Drogami średniowiecznej Polski. Studia z dziejów osadnictwa i kultury, wyb. i oprac. A. Janeczek, posł. M. Młynarska-Kaletynowa, Warszawa 2011.
Dunin-Wąsowicz T., Wczesnośredniowieczne przeprawy przez środkową Wisłę, [w:] Drogami średniowiecznej Polski. Studia z dziejów osadnictwa i kultury, wyb. i oprac. A. Janeczek, posł. M. Młynarska-Kaletynowa, Warszawa 2011.
Duź A. (oprac.), Kraśnik – historia miasta, https://teatrnn.pl/leksykon/artykuly/krasnik-historia-miasta (dostęp: 20.01.2025).
Eisenbach A., Emancypacja Żydów na ziemiach polskich 1785–1870 na tle europejskim, Warszawa 1988.
Eisenbach A., Kwestia równouprawnienia Żydów w Królestwie Polskim, Warszawa 1972.
Eisenbach A., Mobilność terytorialna ludności żydowskiej w Królestwie Polskim, [w:] Społeczeństwo Królestwa Polskiego, red. W. Kula, t. 2, Warszawa 1966.
Górak A., Latawiec K., Rosyjska administracja specjalna w Królestwie Polskim 1839–1918, Lublin 2015.
Grochecki K., Grody Lubelszczyzny w źródłach pisanych. Zestawienie tabelaryczne, [w:] Grody Lubelszczyzny od XI do XIV wieku, red. E. Banasiewicz-Szykuła, Lublin 2019.
Horn M., Miejski ruch osadniczy na Rusi Czerwonej do końca XV wieku, „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych” 1974, t. 35.
Horn M., Miejski ruch osadniczy na Rusi Czerwonej w latach 1501–1648, „Zeszyty Naukowe WSP w Opolu. Historia” 1975, nr 13.
Janczak J.K., Statystyka Królestwa Polskiego 1815–1830, „Przeszłość Demograficzna Polski” 1983, t. 14.
Janeczek A., Miasta prywatne na Rusi Koronnej do końca XV wieku, „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych” 2016, t. 77.
Janeczek A., Osadnictwo pogranicza polsko-ruskiego. Województwo bełskie od schyłku XIV do początku XVII w., Warszawa 1993.
Jelonek A., Ludność miast i osiedli typu miejskiego na ziemiach polskich od 1810 do 1960 r., Warszawa 1967.
Jewuła Ł., Galicyjskie miasta i miasteczka oraz ich mieszkańcy w latach 1772–1848, Kraków 2013.
Jóźwik J., Dymek D., Kryteria identyfikacji miast na świecie, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Geograficzne” 2022, nr 166, DOI: 10.4467/20833113PG.22.001.16131.
Kaczyńska E., Obywatel czy poddany? Społeczeństwo małych miast a procesy modernizacyjne w Polsce pod zaborami, [w:] Miasteczka polskie w XIX–XX wieku, red. R. Kołodziejczyk, Kielce 1992.
Kazimierski J., Miasta i miasteczka na Podlasiu (1808–1914). Zabudowa – ludność – gospodarka, Warszawa 1994.
Kiryk F., Polityka miejska Kazimierza Wielkiego w Małopolsce, [w:] Problemy dziejów i konserwacji miast zabytkowych, red. R. Szczygieł, Radom–Kazimierz Dolny 1990.
Kiryk F., Urbanizacja Małopolski. Województwo sandomierskie. XIII–XVI wiek, Kielce 1994.
Kiryk F., Z badań nad urbanizacją Lubelszczyzny w dobie jagiellońskiej, [w:] Miasta małopolskie w średniowieczu i w czasach nowożytnych, Kraków 2013.
Kołacz M., Tarasiuk D., Dzieje gminy Sosnowica. Analiza potencjału historycznego, Sosnowica 2007.
Kołodziejczyk R., Miasta, mieszczaństwo, burżuazja w Polsce XIX w. Szkice i rozprawy historyczne, Warszawa 1979.
Kołodziejczyk R., Miasta i mieszczaństwo w Królestwie Polskim w 1865 r. w świetle statystyki, [w:] Dzieje burżuazji w Polsce. Studia i materiały, t. 2, Warszawa 1980.
Kołodziejczyk R., Zamiana miast na osady w Królestwie Polskim, „Kwartalnik Historyczny” 1961, t. 66, nr 1.
Koprukowniak A., Obraz miasteczek lubelskich 1795–1915, [w:] Miejskie społeczności lokalne w Lubelskiem 1795–1918, red. A. Koprukowniak, Lublin 2000.
Koprukowniak A., Walka mieszczan kockich o swoje prawa w latach 1864–1914, „Rocznik Bialskopodlaski” 2006, t. 14.
Kowalczyk K., Społeczność i władze Izbicy w latach 1864–1918, [w:] Miejskie społeczności lokalne w Lubelskiem 1795–1918, red. A. Koprukowniak, Lublin 2000.
Kowalik-Bylicka J., Kock w latach 1831–1918, [w:] Dzieje Kocka od czasów najdawniejszych do najnowszych, red. D. Magier, Kock 2017.
Krzysztofik R., Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007.
Kumor B., Spisy ludności w Galicji z lat 1800–1808, „Przeszłość Demograficzna Polski” 1972, t. 5.
Leskiewiczowa J., Z zagadnień własności państwowej w Królestwie Polskim, [w:] Badania nad historią gospodarczo-społeczną w Polsce (problemy i metody), Warszawa 1978.
Litak S., Formowanie się sieci parafialnej w Łukowskiem do końca XVI wieku. Studium geograficzno-historyczne, „Roczniki Humanistyczne” 1964, t. 12, nr 2.
Litak S., Powstanie organizacji parafialnej a rozwój osadnictwa w ziemi łukowskiej XII–XVI w., „Roczniki Humanistyczne” 2000, t. 48, nr 2.
Maleszyk R., Dzieje Żółkiewki w latach 1869–1918, [w:] Historia Żółkwi – współczesnej Żółkiewki w powiecie krasnostawskim, red. B. Kiełbasa, Krasnystaw 2013.
Marcinkowski S., Miasta Kielecczyzny. Przemiany społeczno-gospodarcze 1815–1869, Warszawa–Kraków 1980.
Maruszczak H., Zmiany w zaludnieniu województwa lubelskiego w latach 1822–1946, „Annales UMCS. Sectio B” 1949, t. 4–5.
Matusik P., Miejskość modernizowana, miejskość modernizująca. Polskie miasta w przemianach cywilizacyjnych XIX wieku. Wybrane zagadnienia, [w:] Wielka zmiana. Historia wobec wyzwań… Pamiętnik XX Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich w Lublinie, t. 2: Od starożytności po wiek XIX, red. J. Pomorski, M. Mazur, Warszawa–Lublin 2021.
Mazur T., Kształtowanie się ogólnej liczby ludności guberni lubelskiej w latach 1867–1912 (na tle Królestwa Polskiego), „Annales UMCS. Sectio H” 1979–1980, t. 13–14.
Mazurkiewicz J., Likwidacja ustroju miejskiego mniejszych miast w Księstwie Warszawskim i Królestwie Polskim w okresie przed masową zamianą miast na osady (1807–1864), „Rocznik Lubelski” 1967, t. 10.
Mazurkiewicz J., O likwidacji stosunków dominialnych w miastach Królestwa Kongresowego w 1866 roku, „Rocznik Lubelski” 1966, t. 9.
Mazurkiewicz J., W czasach stanisławowskich, [w:] Dzieje Lubelszczyzny, red. T. Mencel, t. 1, Warszawa 1974.
Mazurkiewicz J., Ćwik W., Własność w miastach prywatnych Lubelszczyzny doby Księstwa Warszawskiego i Królestwa Kongresowego (1809–1866), „Annales UMCS. Sectio G” 1957, t. 4, nr 1.
Mazurkiewicz J., Reder J., Markiewicz J., Miasta prywatne powiatu lubelskiego a ich dziedzice w XIX w. (Do ukazów uwłaszczeniowych), „Annales UMCS. Sectio G” 1954, t. 1, nr 3.
Mądzik M., Ostrów Lubelski w latach 1795–1918, [w:] Dzieje Ostrowa Lubelskiego, red. R. Szczygieł, Lublin 1998.
Mądzik M., Tarnogród w latach 1809–1864, [w:] Dzieje Tarnogrodu, red. R. Szczygieł, Tarnogród 2006.
Mencel T., Chłopska własność i posiadanie ziemi przed uwłaszczeniem w Królestwie Polskim, „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych” 1987, t. 48.
Mencel T., Galicja Zachodnia. Studium z dziejów ziem polskich zaboru austriackiego po III rozbiorze, Lublin 1976.
Mencel T., Między powstaniami 1831–1864, [w:] Dzieje Lubelszczyzny, red. T. Mencel, t. 1, Warszawa 1974.
Mierzwa E.A., Tworek S., W okresie wojen i konfederacji 1648–1696, [w:] Dzieje Lubelszczyzny, red. T. Mencel, t. 1, Warszawa 1974.
Mikulec B., Od powstania styczniowego do końca pierwszej wojny światowej, [w:] Dzieje Tarnogrodu, red. R. Szczygieł, Lublin 2006.
Miodunka P., Wybrane problemy rozwoju małych miast galicyjskich w okresie przedautonomicznym (1772–1866), „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie” 2014, nr 11, DOI: 10.15678/ZNUEK.2014.0935.1102.
Myśliński K., Początki miast na obszarze pomiędzy Wisłą środkową i Bugiem, [w:] I Międzynarodowy kongres archeologii słowiańskiej, t. 4, Wrocław 1968.
Myśliński K., W monarchii jagiellońskiej, [w:] Dzieje Lubelszczyzny, red. T. Mencel, t. 1, Warszawa 1974.
Myśliński K., W państwie piastowskim, [w:] Dzieje Lubelszczyzny, red. T. Mencel, t. 1, Warszawa 1974.
Narojczyk K., Tabella Miast, Wsi, Osad Królestwa Polskiego z wyrażeniem ich położenia i ludności alfabetycznie ułożona w Biórze Kommissyi Rządowey Spraw Wewnętrznych i Policyi z 1827 r. Znane źródło w nowej postaci, „Przeszłość Demograficzna Polski” 2021, t. 43, DOI: 10.18276/pdp.2021.43-02.
Nietyksza M., Rozwój miast i aglomeracji miejsko-przemysłowych w Królestwie Polskim 1865–1914, Warszawa 1986.
Nietyksza M., Urbanizacja – jej źródła i miejsce w rozwoju cywilizacji europejskiej w „długim” XIX wieku (do 1914 r.), [w:] Cywilizacja europejska. Eseje i szkice z dziejów cywilizacji i dyplomacji, red. M. Bogucka, M. Koźmiński, Warszawa 2010.
Noga Z., Szczygieł R., Miasta prywatne w sieci miejskiej Królestwa Polskiego i Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Uwagi wstępne, „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych” 2016, t. 77.
Nossowska M., Czy prowincja zawsze pozostawała w tyle, czyli o tym jak modernizacja zmieniała codzienność poza wielkimi miastami (1864–1914). Przypadek lubelski, „Rocznik Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej” 2023, t. 21, nr 4, DOI: 10.36874/RIESW.2023.4.7.
Nowak B., Lokacja miasta Turobina, „Rocznik Chełmski” 1996, t. 2.
Oleszek R., Małomiasteczkowa społeczność w Markuszowie w latach 1864–1915, [w:] Miejskie społeczności lokalne w Lubelskiem 1795–1918, red. A. Koprukowniak, Lublin 2000.
Opas T., Miasta prywatne a Rzeczpospolita, „Kwartalnik Historyczny” 1971, t. 78, nr 1.
Orłowski R., Szaflik J.R., Dzieje Łukowa, Lublin 1962.
Orzechowski J., Okcydentalizacja Rusi Koronnej w XIV, XVI i XVI w., [w:] Państwo, naród, stany w świadomości wieków średnich. Pamięci Benedykta Zientary 1929–1983, red. A. Gieysztor, S. Gawlas, Warszawa 1990.
Pałucki W. et al. (red.), Atlas historyczny Polski. Mapy szczegółowe XVI wieku, t. 2: Województwo sandomierskie w drugiej połowie XVI wieku, Warszawa 1993.
Pałucki W. et al. (red.), Atlas historyczny Polski. Mapy szczegółowe XVI wieku, t. 3: Województwo lubelskie w drugiej połowie XVI wieku, oprac. S. Wojciechowski, Warszawa 1966.
Pałucki W. et al. (red.), Atlas historyczny Polski. Mapy szczegółowe XVI wieku, t. 7: Mazowsze w drugiej połowie XVI wieku, Warszawa 1973.
Pizun Z., Trzy miasta na terenie obecnej gminy Lubycza Królewska – Lubycza, Potok i Mosty w XVIII wieku, „Rocznik Lubycki” 2022, t. 1.
Prawa miejskie, [w:] Encyklopedia Kraśnika, https://encyklopedia.wkrasniku.pl/hasla/miasto/pramiek/htm (dostęp: 20.01.2025)
Pruss W., Ludność Królestwa Polskiego 1864–1914, Warszawa 2019.
Przegaliński A., Z dziejów gospodarczych Lubelszczyzny w dobie Księstwa Warszawskiego. Studium z historii regionu w epoce manufaktury i stosunków folwarczno-pańszczyźnianych, Lublin 2020.
Przegaliński A., Z rozważań o miastach i miasteczkach Lubelszczyzny w latach zaboru austriackiego (1795–1809). Studium syntetyczne, „Annales UMCS. Sectio F” 2024, t. 79, DOI: 10.17951/f.2024.79.167-201.
Przesmycka E., Przeobrażenia przestrzenne i architektoniczne zdegradowanych i restytuowanych miast Lubelszczyzny, [w:] Degraded and Restituted Towns in Poland: Origins, Development, Problems / Miasta zdegradowane i restytuowane w Polsce. Geneza, rozwój, problemy, red. R. Krzysztofik, M. Dymitrow, Gothenburg 2015.
Rachwał P., Stan badań nad demografią Lubelszczyzny w XVI–XIX wieku, „Roczniki Humanistyczne” 2016, t. 64, nr 2, DOI: 10.18290/rh.2016.64.2-4.
Rakuś J., Bełżyce w latach 1860–1915, [w:] Studia z dziejów Bełżyc, red. K. Spaleniec, Bełżyce 2006.
Rappaport H., Komitet Urządzający w Królestwie Polskim, „Archeion” 1979, t. 69.
[Red.], „Pamjatnaja kniżka” i prawa miejskie, „Regionalista” 2019, nr 25.
Rhode G., Die Ostgrenze Polens. Politische Entwicklung, kulturelle Bedeutung und geistige Auswirkung, Bd. 1: Im Mittelalter bis zum Jahre 1401, Cologne–Graz 1955.
Rożenowa H., Produkcja wódki i sprawa pijaństwa w Królestwie Polskim 1815–1863, Warszawa 1961.
Samsonowicz H., Małe miasto w środkowej Europie późnego średniowiecza. Próba modelu, „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych” 1989, t. 50.
Samsonowicz H., Przemiany osi drożnych w Polsce późnego średniowiecza, „Przegląd Historyczny” 1973, t. 64, nr 4.
Samsonowicz H., Tendencje rozwoju sieci miejskiej w Polsce późnośredniowiecznej, „Kwartalnik Historii Kultury Materialnej” 1980, t. 28, nr 3.
Seroka H., Firlejów. Zarys dziejów dawnego miasteczka, Lublin 2017.
Sil J., Miasta guberni lubelskiej przed zmianą ich na osady w świetle statystyk z 1861 r., „Studia i Materiały Lubelskie” 1986, t. 11.
Słoń M. (red.), Atlas historyczny Polski. Ziemie polskie Korony w drugiej połowie XVI wieku, Warszawa 2021.
Sochacka A., Biskupice w ziemi lubelskiej – przedmiot gospodarki czy polityki Zbigniewa Oleśnickiego?, [w:] Ecclesia, regnum, fontes. Studia z dziejów średniowiecza. Prace ofiarowane Profesor Marii Koczerskiej, red. R. Michałowski et al., Warszawa 2014.
Sochacka A., Własność ziemska w województwie lubelskim w średniowieczu, Lublin 1987.
Spórna T., Krzysztofik R., Dymitrow M., Miasta zdegradowane i restytuowane w liczbach, [w:] Degraded and Restituted Towns in Poland: Origins, Development, Problems / Miasta zdegradowane i restytuowane w Polsce. Geneza, rozwój, problemy, red. R. Krzysztofik, M. Dymitrow, Gothenburg 2015.
Stankiewicz Z., Zamość pod okupacją austriacką w latach 1772–1809, „Archiwariusz Zamojski” 2020, t. 18, DOI: 10.56583/az.825.
Stankowa M., Dawny powiat szczebrzeski XIV–XVIII w., Warszawa 1975.
Swieżawski A., Ziemia bełska. Zarys dziejów politycznych do roku 1462, Częstochowa 1990.
Szczygieł R., Die Lokation Lublins nach Magdeburger Recht und der Weg zur Blüte der Stadt im 14. Jahrhundert, „Annales UMCS. Sectio F” 2017, t. 72, DOI: 10.17951/f.2017.72.179.
Szczygieł R., Kiedy Lublin otrzymał pierwszy przywilej lokacyjny na prawie niemieckim?, [w:] Cum gratia et amicitia. Studia z dziejów osadnictwa dedykowane Pani Profesor Marcie Młynarskiej-Kaletynowej z okazji 65-lecia działalności naukowej, red. D. Adamska, K. Chrzan, A. Pankiewicz, Wrocław 2017.
Szczygieł R., Lokacje miast w Polsce XVI wieku, Lublin 1989.
Szczygieł R., Miasta prywatne w Polsce od XIV wieku do 1772 roku – chronologia lokacji, właściciele, pełnione funkcje, „Roczniki Dziejów Społecznych i Gospodarczych” 2016, t. 77.
Szczygieł R., Ordynacja Zamojska wobec prób lokacji ośrodków miejskich przy jej granicach w pierwszej połowie XVII w., „Studia Iuridica Lublinensia” 2016, t. 25, nr 3, DOI: 10.17951/sil.2016.25.3.881.
Szczygieł R., Początki miejskich dziejów Kazimierza Dolnego, [w:] Problemy dziejów i konserwacji miast zabytkowych, red. R. Szczygieł, Radom–Kazimierz Dolny 1990.
Szczygieł R., Proces lokacji na prawie niemieckim miasta Szczebrzeszyna, „Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis. Studia Historica” 2004, t. 3.
Szczygieł R., Wpływ unii Polski z Litwą na rozwój urbanizacji pogranicza obu państw od końca XIV do XVI wieku, [w:] Stare i nowe struktury społeczne w Polsce, t. 3: Czynniki miastotwórcze w okresach wielkich zmian społecznych, red. W. Misztal, J. Styk, Lublin 2002.
Szczygieł R., Wpływ właścicieli na skuteczność lokacji miast prywatnych w XV–XVI wieku. Etapy urbanizacji Uchań, „Res Historica” 2006, nr 23.
Szczygieł R. (red.), Dzieje Włodawy, Lublin 1991.
Szmytkie R., Miasta zdegradowane w Polsce jako potencjalne nowe miasta, [w:] Degraded and Restituted Towns in Poland: Origins, Development, Problems / Miasta zdegradowane i restytuowane w Polsce. Geneza, rozwój, problemy, red. R. Krzysztofik, M. Dymitrow, Gothenburg 2015.
Szulc D., Stanisław Wieteski i Modliborzyce. Przyczynek do dziejów miasta, kościoła i ich założyciela, „Janowskie Korzenie” 2011, nr 16.
Szulc S., Wartość materiałów statystycznych, dotyczących stanu ludności b. Królestwa Polskiego, Warszawa 1920.
Szymanek W., Z dziejów powiatu janowskiego i kraśnickiego w latach 1474–1975, Lublin 2003.
Śladkowski W., Pod zaborem austriackim, w Księstwie Warszawskim i Królestwie Polskim 1795–1831, [w:] Dzieje Lubelszczyzny, red. T. Mencel, t. 1, Warszawa 1974.
Śmiałowski J., Uwłaszczenie mieszczan w miastach guberni kaliskiej, [w:] Studia i materiały do dziejów Łodzi i okręgu łódzkiego, t. 2, Łódź 1966.
Świetlicki L., Miasto Piaski. Kronikarski zapis dziejów, Piaski 1994.
Tarasiuk D., Zarys dziejów Żółkiewki w latach 1799–1869, [w:] Historia Żółkwi – współczesnej Żółkiewki w powiecie krasnostawskim, red. B. Kiełbasa, Żółkiewka 2013.
Tarasiuk D., Zrozumieć przeszłość. Dzieje Horodyszcza od czasów najdawniejszych do 1944 roku, Lublin 2019.
Targowski J.K., Komitet Urządzający i jego ludzie, „Przegląd Historyczny” 1937–1938, t. 34, nr 1.
Teodorowicz-Czerepińska J., Kazimierz Dolny. Monografia historyczno-urbanistyczna, Kazimierz 1981.
Tokarczyk R., Turobin. Dzieje miejscowości, Lublin 2002.
Trzebiński W., Działalność urbanistyczna magnatów i szlachty w Polsce XVIII wieku, Warszawa 1962.
Trzebiński W., Borkiewicz A., Podziały administracyjne Królestwa Polskiego w okresie 1815–1918 r. (Zarys historyczny), Warszawa 1956.
Tworek S., W okresie Odrodzenia i Reformacji 1569–1648, [w:] Dzieje Lubelszczyzny, red. T. Mencel, t. 1, Warszawa 1974.
Verdmon-Jacques L. de, Krótka monografia wszystkich miast, miasteczek i osad w Królestwie Polskiem, Warszawa 1902.
Wawrzyńczykowa A., Rozwój wielkiej własności na Podlasiu w XV i XVI wieku, Wrocław 1951.
Weymann S., Cła i drogi handlowe w Polsce piastowskiej, Poznań 1938.
Wichrowski Z., Szymanek W., Z kalendarium historycznego miasta Kraśnika, „Regionalista” 1997, nr 7.
Wiercieński H., Opis statystyczny guberni lubelskiej, Warszawa 1901.
Wiśniewski S., Pod rządami zaborców 1795–1918, [w:] Dzieje Końskowoli, red. R. Szczygieł, Lublin 1988.
Wiśniewski S., Wąwolnica w latach 1795–1918 (stan gospodarczo-społeczny), [w:] Miejskie społeczności lokalne w Lubelskiem 1795–1918, red. A. Koprukowniak, Lublin 2000.
Wiśniewski S., Wąwolnica w okresie zaborów (1795–1918), [w:] Dzieje Wąwolnicy (do 1918 r.), red. S. Patrycki, Wąwolnica 1992.
Wyrobisz A., Małe miasta w Polsce w XVI i XVII w., [w:] Miasta doby feudalnej w Europie Środkowo-Wschodniej. Przemiany społeczne a układy przestrzenne, red. A. Gieysztor, T. Rosłanowski, Warszawa 1976.
Wyrobisz A., Rola miast prywatnych w Polsce w XVI i XVII wieku, „Przegląd Historyczny” 1974, t. 65, nr 1.
Wyrobisz A., Typy funkcjonalne miast polskich w XVI–XVIII w., „Przegląd Historyczny” 1981, t. 72, nr 1.
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/f.2025.80.217-266
Data publikacji: 2026-01-15 12:03:19
Data złożenia artykułu: 2025-05-08 01:44:04
Statystyki
Wskaźniki
Odwołania zewnętrzne
- Brak odwołań zewnętrznych
Prawa autorskie (c) 2026 Dariusz Wróbel, Paweł Cebrykow
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.