Dydaktyka historii według Adama Kłodzińskiego (1918)
Streszczenie w języku polskim
W artykule zaprezentowano wczesny okres działalności Adama Kłodzińskiego w zakresie dydaktyki historii, który miał miejsce w autonomicznej Galicji. Jego przemyślenia wynikały z doświadczeń praktyki, a zawarł je w pracy z 1918 roku Z zagadnień dydaktyki historii. Na szczególną uwagę zasługują jego propozycje dotyczące: określenia podstawowego celu nauczania historii, jakim jest rozumienie teraźniejszości; wprowadzenia minimum programowego i konieczności znacznej redukcji nauczanych treści historycznych dotyczących okresu sprzed rewolucji francuskiej; konieczności zachowania autonomii nauczyciela w zakresie wyboru podręcznika i innych środków dydaktycznych; uwzględniania konieczności indywidualizowania procesu nauczania. Dzięki tym przemyśleniom został pierwszym wykładowcą dydaktyki historii w Studium Pedagogicznym Uniwersytecie Jagiellońskim.
Słowa kluczowe
Pełny tekst:
PDFBibliografia
ŹRÓDŁA ARCHIWALNE
Archiwum Uniwersytetu Jagiellońskiego:
– Wydział Filozoficzny II, Teczki akt doktorskich 504: Adam Kłodziński;
– Państwowa Komisja Egzaminacyjna dla Kandydatów na Nauczycieli Szkół Średnich, PKEN 33, Świadectwa egzaminu nauczycielskiego 1899–1907, Adam Kłodziński;
– Państwowa Komisja Egzaminacyjna dla Kandydatów na Nauczycieli Szkół Średnich, PKEN 27, Wypracowania domowe kandydatów 1868–1939, prace pisemne Adam Kłodziński;
ŹRÓDŁA DRUKOWANE
Kłodziński A., Pomysł nowej konstrukcji nauki historii powszechnej, [w:] Szóste Sprawozdanie C.K. Dyrekcji II Szkoły Realnej w Krakowie za rok 1910, Kraków 1910.
Kłodziński A., Z dziejów Górnego Śląska, Poznań 1914.
Kłodziński A., Z zagadnień dydaktyki historii, Lwów 1918.
Nasza szkoła średnia. Krytyka jej podstaw i konieczność reformy, cz. II, „Muzeum” 1906, t. 2, nr 2.
Przepisy egzaminacyjne dla kandydatów na nauczycieli w gimnazjach i szkołach realnych, Kraków 1900.
Sprawozdanie Dyrekcji c.k. II Wyższej Szkoły Realnej w Krakowie za rok szkolny 1910, Kraków 1910.
Sprawozdanie Dyrektora c.k. Gimnazjum Nowodworskiego, czyli św. Anny w Krakowie za rok szkolny 1897, Kraków 1897.
Sprawozdanie Dyrektora c.k. Gimnazjum Nowodworskiego, czyli św. Anny w Krakowie za rok szkolny 1902, Kraków 1902.
Sprawozdanie Dyrekcji c.k. Gimnazjum w Jarosławiu za rok szkolny 1906, Jarosław 1906.
Sprawozdanie Dyrekcji c.k. Gimnazjum w Podgórzu za rok szkolny 1905, Kraków 1905.
Sprawy Towarzystwa. Koło jarosławskie, „Muzeum” 1906, t. 2, nr 2.
Twardowski K., Zasadnicze pojęcia logiki i dydaktyki do użytku w seminariach nauczycielskich i nauce prywatnej, Lwów 1901.
Zakrzewski W., Historya powszechna. Na klasy wyższe szkół średnich, Kraków [liczne wydania].
OPRACOWANIA
Maternicki, J., Dydaktyka historii w Polsce 1773–1918, Warszawa 1974.
Maternicki J., Historiografia polska w XX wieku, cz. 1: Lata 1900–1918, Wrocław 1982.
Mitkowski J., Słowikowski T., Kłodziński Adam, [w:] Polski słownik biograficzny, t. 13, Warszawa 1967–1968.
Nikodem J., Adam Kłodziński (1875–1945), [w:] Mediewiści VIII, red. J. Strzelczyk, Poznań 2021.
Śreniowska K., Kłodziński Adam, [w:] Słownik historyków polskich, red. M. Prosińska-Jackl, Warszawa 1994.
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/f.2025.80.629-639
Data publikacji: 2026-01-15 12:04:03
Data złożenia artykułu: 2025-09-28 18:13:12
Statystyki
Wskaźniki
Odwołania zewnętrzne
- Brak odwołań zewnętrznych
Prawa autorskie (c) 2026 Maria Stinia

Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.