Kluczowe zadania i kompetencje pracownika socjalnego w percepcji studentów kierunku praca socjalna odbywających praktyki w instytucjach pomocowych

Andrzej Różański

Streszczenie w języku polskim


aniem studentów odbywających praktyki w instytucjach pomocowych mają istotne znaczenie we współczesnym środowisku pracy pracownika socjalnego. Na podstawie przygotowanego przez studentów opisu stanowisk przeprowadzono analizę wymagań skierowanych do tej grupy zawodowej. Nakreślony poprzez sporządzone opisy stanowisk pracy obraz codzienności zawodowej pracownika socjalnego jest wynikiem obserwacji prowadzonej z perspektywy osoby trzeciej, adepta zawodu, i jest swego rodzaju aktualizacją aktywności odpowiadającą bieżącym potrzebom kompetencyjnym pracowników socjalnych. Badania mają walor predykcyjny i mogą być inspiracją do aktualizacji/dostosowania funkcjonujących od lat profili zawodowych (Klasyfikacja zawodów i specjalności – 341205) do aktualnych wyzwań, które wynikają ze zmieniających się warunków i ewolucji potrzeb społecznych (digitalizacja – utrata miejsc pracy; świat popandemiczny – zagrożenia psychiczne; ubóstwo cyfrowe – dostęp do edukacji; sytuacja ekonomiczna; zagrożenia wojną; migracje; zmiany demograficzne – starzenie się społeczeństwa itd.). Zmieniające się warunki potęgują współczesne zjawisko wielozadaniowości w miejscu pracy (multitasking) i jednocześnie determinują rozwój oraz tworzenie nowych złożonych kompetencji (skill blending), co przekłada się na systematyczny wzrost potencjału adaptacyjnego i zawodowego jednostki szczególnie w obszarze współczesnej pracy socjalnej w Polsce.


Słowa kluczowe


kompetencje zawodowe, pracownik socjalny, opis pracy

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Armstrong, M. (2011). Zarządzanie zasobami ludzkimi. Warszawa: Wolters Kluwer.

Barbier J.M. (2006). Działanie w kształceniu i pracy socjalnej. Katowice: Wydawnictwo Śląsk.

Biela. A, Rożnowski, B., (2018). Europejski Kwestionariusz Analizy Stanowisk Pracy (Ekasp). Studia Oeconomica Posnaniensia, 6(3), 5-26. DOI: 10.18559/SOEP.2018.3.1

Bridges, W. (1995). Job shift: how to prosper in a workplace without jobs. Perseus Book.

Czajka, Z. (2019). Kompetencje pracowników socjalnych w świetle świadczonych usług. Polityka Społeczna, 1, 18–24

Czechowska-Bieluga, M. (2013). Poczucie zadowolenia z życia pracowników socjalnych w socjopedagogicznej perspektywie uwarunkowań pełnionej roli zawodowej. Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Dacka, M. (2024). Pracownik socjalny we współczesnym świecie – rola i możliwości wsparcia. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska.Sectio J, Paedagogia-Psychologia, 37(1), 217–230. DOI: 10.17951/j.2024.37.1.217-230.

Filipowicz, G. (2014). Zarządzanie kompetencjami. Perspektywa firmowa i osobista. Warszawa: Wolters Kluwer.

Głąbicka, K. (2014). Praca socjalna z uchodźcami, emigrantami w środowisku lokalnym. Warszawa: Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich.

Greenspan, S. (1981). Defining childhood social competence: A proposed working model. Advances in Special Education, 3, 1–39.

Grudziewska, E. (2021). (red.), Kompetencje pracowników socjalnych. Warsztaty: Difin.

Heery, E., Noon, M. (2008). A dictionary of human resource management. Oxford: University Press.

Kanios, A. (2014). Praca socjalna - zagadnienia teoretyczne i metodyczne. Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Kanios, A. (2017). Trudności w pracy zawodowej pracowników socjalnych – wybrane konteksty, Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio J, Paedagogia-Psychologia, SECTIO J, XXX (3), 195-204.

Kanios, A., Czechowska-Bieluga, M. (2010). Praca socjalna – kształcenie – działanie – konteksty. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

Kanios, L. Adamowska, L. (2010). (red.), Nowe przestrzenie działania w pracy socjalnej w wymiarze etyczno-prakseologicznym (s. 45–55). Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

Kantowicz, E. (2001). Elementy teorii i praktyki pracy socjalnej. Olsztyn: Wydawnictwo UWM.

Kotlarska-Michalska, A. (1998). Trudności w pracy zawodowej pracowników socjalnych w świetle badań socjologicznych. W: J. Brągiel, I. Mudrecka (red.), Problemy kształcenia i doskonalenia pracowników socjalnych. Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.

Kromolicka, B. (2011). Kształcenie do pracy socjalnej w Polsce – praktyka co¬dzienności. W: K. Piątek, K. Szymańska-Zybertowicz (red.), Profesjonalna praca socjalna. Nowy paradygmat czy niedokończone zadanie? (121–132). Toruń: Wydawnictwo Edukacyjne Akapit.

Krzyszkowski J., (2005), Między państwem opiekuńczym a opiekuńczym społeczeństwem. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

Kwiatkowski, S.M., Sepkowska, Z. (2000). Budowa standardów kwalifikacji zawodowych w Polsce. Warszawa, Radom: Wydawnictwo IBEITeE.

Lewartowicz, U., Różański, A.(2024). Animator kultury - profesja bez granic. Kompetencje - satysfakcja – zaangażowanie. Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Majchrowska, A. (2005). Pracownik socjalny w systemie pomocy społecznej, koncepcja roli zawodowej. Roczniki Nauk Społecznych, XXXIII (1), 203-230.

Marynowicz-Hetka, E. (2006). W sprawie kształcenia do profesji społecznych –kilka uwag zagajenia do dyskusji na temat modelu absolwenta pedagogiki społecznej. W: E. Kozdrowicz, A. Przecławska (red.), Absolwent pedagogiki dziś. Perspektywa teorii i praktyki pedagogiki społecznej. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak.

Niesporek, A., Wódz, K. (1999). (red.), Praca socjalna w Polsce. Badania, kształcenie, potrzeb praktyki. Katowice: Wydawnictwo Naukowe „Śląsk”.

Niesporek, A., Wódz, K. (1999). Praca socjalna w Polsce. Katowice: Wydawnictwo Naukowe „Śląsk”.

Nocuń, A., Szmagalski, A. (1998). Podstawowe umiejętności w pracy socjalnej i ich kształcenie. Katowice: Wydawnictwo Naukowe „Śląsk”.

Nowacki, T. (2003). Zawodoznawstwo. Radom: Instytut Technologii Eksploatacji.

Olubiński, A. (2004). Praca socjalna. Aspekty humanistyczne i pedagogiczne. Toruń: Wydawnictwo Edukacyjne Akapit.

Radlińska, H. (1961). Pedagogika społeczna. Wro¬cław–Warszawa–Kraków: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Różański, A. (2018). Kompetencje społeczne menedżerów - oczekiwania pracodawców w Polsce i USA w świetle opublikowanych ofert pracy „EDUKACJA – TECHNIKA – INFORMATYKA”, 3(25), 139-146.

Różański A., (2014), Psychospołeczne korelaty gotowości do uczenia się i rozwoju pracowników wykwalifikowanych. Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Różański A., (2014), Rozwój zasobów ludzkich w organizacji. Lublin: Wydawnictwo Politechniki Lubelskiej.

Solak A., (2013). Nowe kompetencje pedagogiczne pracowników służb społecznych wyzwaniem zmian współczesnego świata. Szkoła – Zawód – Praca, 2(5-6).

Stanek K.M., (2016). Kompetencje społeczne i zawodowe pracowników służb społecznych w obszarze wymagań rynku pracy. Edukacja zawodowa i ustawiczna, 215-228.

Stanek K.M. (2019). Kompetencje pracowników socjalnych w aspekcie stresu i radzenia sobie ze stresem. Zeszyty Pracy Socjalnej, 24(3),209–220, doi:10.4467/24496138ZPS.19.015.11761

Stanek, K.M. (2021). Kompetencje pracowników socjalnych w świetle literatury przedmiotu. W: E. Grudziewska (red.), Kompetencje pracowników socjalnych. Warsztaty (s. 10–31). Warszawa: Difin.

Szmagalski J. (2009). Stres i wypalenie zawodowe pracowników socjalnych. Warszawa: Instytut Rozwoju Służb Społecznych.

Theiss W. (1992). Bojownik – instruktor - profesjonalista. Z tradycji zawodu pracownika socjalnego w Polsce. Praca Socjalna, 1, 47-59.

Trawkowska D. (2006). Portret współczesnego pracownika socjalnego. Studium socjologiczne. Katowice: Wydawnictwo ”Śląsk”.

Weissbrot – Koziarska A. (2013). Współczesne problemy społeczne jako wyzwanie dla etyki zawodowej pracowników socjalnych, [W:] M. Czechowska-Bieluga, A. Kanios (red.) Współczesne oblicza pomocy społecznej i pracy socjalnej. Lublin: Wydawnictwo UMCS

Wiatrowski Z. (2000). Podstawy pedagogiki pracy. Bydgoszcz.

Wołk Z. (2003). Instytucje pomocy w służbie ludziom. Zielona Góra.

Zbyrad T. (2014). Pracownicy socjalni od służby człowiekowi ku wypaleniu zawodowemu studium socjologiczne na przykładzie województwa podkarpackiego. Kraków: Wydawnictwo Naukowe UP.

Raporty, akty prawne

INFORMACJA O ZAWODZIE Pracownik socjalny (341205), Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Departament Rynku Pracy, Warszawa (2018). Zespół opracowujący: Mateusz Trochymiak, Magdalena Sławińska, Małgorzata Korycka, Urszula Jeruszka, Barbara Sajkiewicz, Zdzisław Czajka, Maciej Gruza, Magdalena Twardowska, Beata Szymańska, Katarzyna Stanek, Martyna Kawińska. Radom: Wydawnictwo Naukowe Instytutu Technologii Eksploatacji – PIB

Kwalifikacje uprawniające w Polsce do wykonywania zawodu regulowanego pracownika socjalnego 2018), https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https://www.gov.pl/attachment/e0e0e4d3-5f0b-434f-998e-134fd8f9d33c&ved=2ahUKEwj8hYXsnuyOAxXUgP0HHcKOPTQQFnoECBcQAQ&usg=AOvVaw0HaPr8l1JJgTPPb_jovLw0/ [dostęp 2.08.2025].

Ustawa o opiece społecznej z dnia 23 sierpnia 1923, Rozporządzenie Ministra Pracy i Opieki Społecznej z 11 kwietnia 1929

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 1876 i 2369 oraz z 2021 r. poz. 794 i 803 i 1981) oraz ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 48, poz. 320).




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/j.2025.38.2.219-237
Data publikacji: 2025-08-21 12:16:31
Data złożenia artykułu: 2025-08-02 22:48:26


Statystyki


Widoczność abstraktów - 0
Pobrania artykułów (od 2020-06-17) - PDF - 0

Wskaźniki



Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2025 Andrzej .... Różański

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.