The Disposal of Items or Rights Covered by a Dispute (Article 192 (3) of the Civil Procedure Code) from the Perspective of the Availability and Effectiveness of Polish Civil Proceedings
Abstract
The disposal of items or rights covered by a dispute in civil proceedings is regulated to ensure stability of the process. However, this leads to a restriction of the principle of disposability and consequently reduces the effectiveness of the proceedings. Material disposals (settlement, acknowledgement of the claim or withdrawal of the claim with waiver of the claim) involving the seller should be deemed inadmissible by the court because the seller cannot dispose of the disputed subjective right freely. As a result of singular succession during the proceedings, this right has been transferred to the buyer, who is its sole disposer from that moment onwards.
Keywords
Full Text:
PDFReferences
LITERATURE
Błaszczak Ł., Charakter prawny zrzeczenia się roszczenia w procesie cywilnym, Wrocław 2017.
Broniewicz W., Następstwo procesowe w polskim procesie cywilnym, Warszawa 1971.
Czech B., Komentarz do art. 192, [in:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, vol. 1: Art. 1–366, eds. A. Marciniak, K. Piasecki, Legalis 2016.
Ereciński T., Weitz K., Efektywność ochrony prawnej udzielanej przez sądy w Polsce, “Przegląd Sądowy” 2005, no. 10.
Flaga-Gieruszyńska K., Szybkość, sprawność i efektywność postępowania cywilnego – zagadnienia podstawowe, “Zeszyty Naukowe KUL” 2017, no. 3.
Flejszar R., Zasada dyspozycyjności w procesie cywilnym, Warszawa 2016.
Gapska E., Konkretyzacja stanowisk procesowych stron przed rozprawą i jej wpływ na efektywność postępowania, [in:] Postępowanie rozpoznawcze w przyszłym Kodeksie postępowania cywilnego, eds. K. Markiewicz, A. Torbus, Legalis 2014.
Grzegorczyk P., Komentarz do art. 365 i 366, [in:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, vol. 2: Postępowanie rozpoznawcze, ed. T. Ereciński, LEX/el. 2016.
Jagieła J., Komentarz do art. 10, [in:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, vol. 1: Art. 1–366, eds. A. Marciniak, K. Piasecki, Legalis 2016.
Jędrzejewska M., Weitz K., [in:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, vol. 1: Postępowanie rozpoznawcze, ed. T. Ereciński, Warszawa 2012.
Jędrzejewska M., Weitz K., Komentarz do art. 192, [in:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, vol. 2: Postępowanie rozpoznawcze, ed. T. Ereciński, LEX/el. 2016.
Kuryłowicz M., Wiliński A., Rzymskie prawo prywatne, Kraków 1999.
Łazarska A., Rzetelny proces cywilny, Warszawa 2012.
Marcewicz O., Cofnięcie pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia po zbyciu w toku sprawy rzeczy lub prawa objętych sporem, “Przegląd Sądowy” 2019, no. 3.
Marcewicz O., Dopuszczalność zawarcia przed sądem ugody w postępowaniu cywilnym, [in:] Jus et remedium. Księga jubileuszowa Profesora Mieczysława Sawczuka, eds. A. Jakubecki, J. Strzępka, Warszawa 2010.
Pietrzkowski H., Cofnięcie pozwu i zrzeczenie się roszczenia, [in:] Metodyka pracy sędziego w sprawach cywilnych, LEX/el. 2014.
Riedl K., Materialnoprawne skutki zrzeczenia się roszczenia w procesie cywilnym, “Polski Proces Cywilny” 2017, no. 1.
Romańska M., Zbycie rzeczy lub prawa objętych sporem (art. 192 pkt 3 k.p.c.) w orzecznictwie sądowym, [in:] Aurea praxis, aurea teoria. Księga pamiątkowa ku czci Profesora Tadeusza Erecińskiego, eds. J. Gudowski, K. Weitz, Warszawa 2011.
Rowiński T., Zrzeczenie się roszczenia w polskim procesie cywilnym, “Nowe Prawo” 1965, no. 7–8.
Rozwadowski W., Prawo rzymskie, Poznań 1992.
Siedlecki W., Postępowanie cywilne. Zarys wykładu, Warszawa 1987.
Sobkowski J., Następstwo prawne pod tytułem szczególnym w polskim procesie cywilnym, “Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 1966, no. 4.
Warzocha E., Cofnięcie powództwa oraz wniosku wszczynającego postępowanie nieprocesowe, Warszawa 1977.
Włodyka S., Podmiotowe przekształcenia powództwa, Warszawa 1968.
Wojciechowski T., Kontrola ugody sądowej, “Kwartalnik Prawa Prywatnego” 2001, no. 3.
Zembrzuski T., Nieważność postępowania w procesie cywilnym, Warszawa 2017.
LEGAL ACTS
Act of 17 November 1964 – Civil Procedure Code (consolidated text, Journal of Laws 2024, item 1569, as amended).
Regulation of the President of the Republic of Poland of 29 November 1930 – Civil Procedure Code (Journal of Laws 1930, no. 83, item 651, as amended).
CASE LAW
Decision of the Supreme Court of 11 April 1967, I CZ 12/67, PUG 1967, no. 12.
Decision of the Supreme Court of 20 October 2004, IV CK 91/04, OSNC 2005, no. 10, item 177.
Decision of the Supreme Court of 16 December 2004, V CZ 143/04, Legalis no. 278403.
Decision of the Supreme Court of 16 November 2006, II CSK 183/06, LEX no. 445247.
Decision of the Supreme Court of 31 January 2018, I CSK 645/17, LEX no. 2482578.
Judgment of the Supreme Court of 9 May 1997, I PKN 143/97, OSNP 1998, no. 6, item 181.
Judgment of the Supreme Court of 13 February 2004, II CK 442/02, LEX no. 424439.
Judgment of the Supreme Court of 19 October 2005, V CK 708/04, Legalis no. 179880.
Judgment of the Supreme Court of 13 December 2012, V CSK 7/12, LEX no. 1294481.
Resolution of the seven-judge panel of the Supreme Court of 5 May 1951, C. 689/50, OSN 1952, no 1, item 3.
Resolution of the Supreme Court of 5 March 2009, III CZP 4/09, OSNC 2010, no. 1, item 2.
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/sil.2025.34.5.131-144
Date of publication: 2026-01-07 09:51:04
Date of submission: 2025-07-07 21:15:56
Statistics
Indicators
Refbacks
- There are currently no refbacks.
Copyright (c) 2026 Olimpia Marcewicz-Kochnio

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.