Ukryj
Pokaż wszystkie
Wyślij tekst przez e-mail Utrwalenie przebiegu przesłuchania podejrzanego za pomocą urządzenia rejestrującego obraz lub dźwięk. Uwagi de lege lata i de lege ferenda
Streszczenie w języku polskim
Obecny model postępowania karnego zakłada fakultatywne nagrywanie obrazu i dźwięku z czynności protokołowanych, w tym z przesłuchania podejrzanego. Rejestracja audiowizualna z tego rodzaju czynności procesowej w praktyce jest rzadkością, co – mając na uwadze stopień rozwoju technologicznego – powinno zmuszać do głębszych refleksji. Protokoły przesłuchania nie stanowią wiernego odwzorowania czynności o szczególnie ważnym znaczeniu dla realizacji celów postępowania karnego. Nie oddają też pełnej wypowiedzi podejrzanego, kontekstu, w jakim wypowiadane są jego słowa, oraz elementów składających się na tzw. komunikację niewerbalną. Proponowane w niniejszym artykule zmiany zakładają obligatoryjne nagrywanie wszystkich przesłuchań podejrzanych, co ma na celu uczynienie zadość wysokim standardom rzetelnego procesu karnego oraz ochronę oskarżonego przed torturami, nieludzkim lub poniżającym traktowaniem.
Słowa kluczowe
Pełny tekst:
PDF (English)Bibliografia
LITERATURE
Grzegorczyk T., Protokół uproszczony jako nowy sposób utrwalenia czynności procesowych w znowelizowanym postępowaniu karnym i w sprawach o wykroczenia, “Prokuratura i Prawo” 2003, no. 11.
Gruza E., [in:] E. Gruza, M. Goc, J. Moszczyński, Kryminalistyka, czyli o współczesnych metodach dowodzenia przestępstw, Warszawa 2020.
Gurgul J., Glosa do wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 22 października 2003 r., II AKa 115/03, “Palestra” 2006, no. 1–2.
Jasiński W., Karnoprocesowa dopuszczalność dowodów uzyskanych w wyniku tortur (standardy strasburskie), “Państwo i Prawo” 2011, no. 5.
Karczewska D., Zasada prawdy materialnej po nowelizacji k.p.k. na tle innych zasad prawa karnego procesowego, “Studia Iuridica Lublinensia” 2016, vol. 25(1). https://doi.org/10.17951/sil.2016.25.1.223
Kosonoga J., Glosa do uchwały SN z dnia 30 listopada 2004 r., I KZP 25/04, “Prokuratura i Prawo” 2005, no. 6.
Lis E., The Impact of International Law on International Criminal Proceedings – Human Rights Perspective, “Studia Iuridica Lublinensia” 2024, vol. 33(5). https://doi.org/10.17951/sil.2024.33.5.197-222
Sakowicz A., Odmowa składania zeznań. Glosa do uchwały SN z dnia 26 października 2006 r., I KZP 22/06, “Gdańskie Studia Prawnicze – Przegląd Orzecznictwa” 2008, no. 1.
Tarnowska D., Utrwalanie przebiegu czynności protokołowanych za pomocą urządzenia rejestrującego obraz lub dźwięk (art. 147 k.p.k.), “Ius Novum” 2011, no. 4.
Wyrozumska A., Kilka uwag na trzydziestolecie obowiązywania konwencji o ochronie praw człowieka w Polsce, “Europejski Przegląd Sądowy” 2023, no. 11.
ONLINE SOURCES
Ministerstwo Sprawiedliwości, Ministerstwo Sprawiedliwości upowszechnia standardy praw człowieka, 27.12.2024, https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/ministerstwo-sprawiedliwosci-upowszechnia-standardy-praw-czlowieka (access: 20.2.2025).
Ministerstwo Sprawiedliwości, Prawa człowieka w Radzie Europy, https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/prawa-czlowieka-w-radzie-europy (access: 20.2.2025).
Rzecznik Praw Obywatelskich, Nagrywanie czynności ze śledztwa i procesu karnego powinno być obligatoryjne, 12.3.2020, https://bip.brpo.gov.pl/pl/content/rpo-nagrywanie-czynnosci-sledztwa-i-procesu-karnego-powinno-byc-obligatoryjne (access: 20.2.2025).
Rzecznik Praw Obywatelskich, Pismo do Ministra Sprawiedliwości w sprawie podjęcie inicjatywy legislacyjnej, która zagwarantuje każdej osobie zatrzymanej przez Policję lub inne służby uprawnione do zatrzymania kontakt z obrońcą od początku zatrzymania, 18.4.2017, https://bip.brpo.gov.pl/sites/default/files/Wystapienie%20generalne%20-%20obronca%20od%20poczatku%20zatrzymania.pdf (access: 20.2.2025).
Sekretarz Stanu, Odpowiedź na zapytanie Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie rozszerzenia obligatoryjności rejestrowania dźwięku lub obrazu i dźwięku na wszystkie czynności w postępowaniu karnym, 7.7.2022, https://bip.brpo.gov.pl/sites/default/files/2022-07/Odpowiedz_MS_przesluchania_nagrywanie_7.07.2022.pdf (access: 20.2.2025).
LEGAL ACTS
Act of 6 June 1997 – Criminal Procedure Code (consolidated text, Journal of Laws 2025, item 46, as amended).
Code E Revised – Code of Practice on audio recording interviews with suspects.
Code F Revised – Code of Practice on visual recording with sound of interviews with suspects.
Constitution of the Republic of Poland of 2 April 1997 (Journal of Laws 1997, no. 78, item 483, as amended).
Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms, done in Rome on 4 November 1950, as amended by Protocols No. 3, 5 and 8 and No. 14 and supplemented by Protocol No. 2 (Journal of Laws 1993, no. 61, item 284, as amended).
Convention against Torture and Other Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment, adopted by the United Nations General Assembly on 10 December 1984 (Journal of Laws 1989, no. 63, item 378).
French Criminal Procedure Code.
German Criminal Procedure Code.
Police and Criminal Evidence Act 1984.
Regulation of the Minister of Justice of 11 January 2017 on recording images or sound for procedural purposes in criminal proceedings (Journal of Laws 2017, item 93).
CASE LAW
Judgment of the Court of Appeal in Lublin of 22 October 2003, II AKa 115/03, “Prokuratura i Prawo” (insert) 2004, no. 10, item 30.
Judgment of the Court of Appeal in Lublin of 11 May 2004, II AKa 101/04, “Prokuratura i Prawo” (insert) 2005, no. 1, item 23.
Judgment of the Court of Appeal in Kraków of 2 July 2015, II AKa 108/15.
Judgment of the Court of Appeal in Warsaw of 5 May 2016, II AKa 285/15, LEX no. 2166527.
Judgment of the Court of Appeal in Wrocław of 26 October 2017, II AKa 289/17, LEX no. 2415313.
Judgment of the ECtHR (WI) of 28 July 1999 in case 25803/94, Selmouni v. France, LEX no. 76966.
Judgment of the ECtHR (WI) of 11 July 2006 in case 54810/00, Jalloh v. Germany, LEX no. 187260.
Judgment of the ECtHR of 17 October 2006 in case 52067/99, Okkali v. Turkey, LEX no. 599272.
Judgment of the ECtHR (WI) of 1 June 2010 in case 22978/05, Gäfgen v. Germany, LEX no. 578361.
Judgment of the ECtHR of 16 October 2012 in case 49747/11, Ergashev v. Russia, LEX no. 1219728.
Judgment of the ECtHR of 28 September 2015 in case 23380/09, Bouyid v. Belgium, LEX no. 1797891.
Judgment of the Supreme Court of 19 July 1975, V KR 84/75, OSNKW 1976, no. 2, item 29.
Judgment of the Supreme Court of 1 July 2020, V KK 496/18, LEX no. 3153476.
Judgment of the Supreme Court of 14 April 2022, I KZ 26/22, LEX no. 3430636.
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/sil.2025.34.5.145-160
Data publikacji: 2026-01-07 09:51:11
Data złożenia artykułu: 2025-04-04 14:18:02
Statystyki
Wskaźniki
Odwołania zewnętrzne
- Brak odwołań zewnętrznych
Prawa autorskie (c) 2026 Piotr Misztal
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.