Stosowanie sprawdzonych technologii w obiektach jądrowych. Analiza art. 36b Prawa atomowego
Streszczenie w języku polskim
Przedmiotem artykułu jest analiza art. 36b ustawy Prawo atomowe, który nakłada obowiązek stosowania w projekcie i procesie budowy obiektu jądrowego rozwiązań oraz technologii sprawdzonych w praktyce w obiektach jądrowych lub, alternatywnie, poddanych próbom, badaniom i analizom potwierdzającym ich bezpieczeństwo. Problemem naukowym rozpatrywanym w opracowaniu jest brak precyzyjnych wytycznych dotyczących rozumienia tego wymogu oraz dylemat równoważenia bezpieczeństwa jądrowego z postępem technologicznym, co stanowi kluczową kwestię dla rozwijającego się polskiego sektora energetyki jądrowej. Cele badań są dwojakie: rekonstrukcja normy prawnej zawartej w tym przepisie, wyjaśnienie pojęć „sprawdzone w praktyce” oraz „sprawdzone za pomocą prób, badań oraz analiz”, a także sformułowanie postulatów de lege ferenda dotyczących proponowanych zmian legislacyjnych. Główne tezy artykułu podkreślają kluczową rolę Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki, potencjalne problemy interpretacyjne wynikające z obecnego brzmienia przepisu oraz potrzebę precyzyjnych metod weryfikacji nowych technologii, dokonując porównań w oparciu o ramy międzynarodowe. Oryginalność badań polega na przedstawieniu pierwszej kompleksowej analizy tego specyficznego polskiego wymogu, skontrastowanego z Konwencją o bezpieczeństwie jądrowym oraz standardami Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej. Zakres badań jest krajowy, unijny i międzynarodowy. Skoncentrowano się na prawie polskim, a jednocześnie czerpano wnioski z szerszych prawnych ram w obszarze bezpieczeństwa jądrowego. Artykuł oferuje znaczącą wartość poznawczą zarówno dla nauk prawnych, jak i dla praktyki, wskazując na luki regulacyjne i proponując rozwiązania w celu zwiększenia bezpieczeństwa jądrowego i postępu technologicznego w Polsce i na świecie.
Słowa kluczowe
Pełny tekst:
PDF (English)Bibliografia
LITERATURE
AlKaabi H., Nuclear Newcomer Countries – The Path of the United Arab Emirates, [in:] Nuclear Law: The Global Debate, Vienna 2022.
Anuar N., Kahar W.S.W.A., Manan J.A.N.A., Defining the “Proven Technology” Technical Criterion in the Reactor Technology Assessment for Malaysia’s Nuclear Power Program, “AIP Conference Proceedings” 2015, vol. 1659(1). https://doi.org/10.1063/1.4916845
Bodansky D., Nuclear Energy Principles, Practices and Prospects, New York 2005.
CNSC, Design of Reactor Facilities, REGDOC-2.5.2. Version 2.1, Ottawa 2023.
Cook H., The Law of Nuclear Energy, London 2013.
IAEA, Application of the Principle of Defence in Depth in Nuclear Safety to Small Modular Reactors: Addendum to INSAG-10, INSAG-28, Vienna 2024.
IAEA, Common User Considerations (CUC) by Developing Countries for Future Nuclear Energy Systems: Report of Stage 1, IAEA Nuclear Energy Series No. NP-T-2.1, Vienna 2009.
IAEA, Document Preparation Profile (DPP) for DS537, NS-SPESS F DPP-V.13, Vienna 2020.
IAEA, Explanatory Note: Safety Demonstration of Innovative Technology in Nuclear Power Plants (DS537), Vienna 2022.
IAEA, Fundamental Safety Principles, IAEA Safety Standards Series: No. SF-1, Vienna 2006.
IAEA, Governmental, Legal and Regulatory Framework for Safety, IAEA Safety Standards Series No. GSR Part 1 (Rev. 1), Vienna 2016.
IAEA, IRS Guidelines: 2022 Edition, IAEA Services Series 19 (Rev. 1), Vienna 2022.
IAEA, Nuclear Reactor Technology Assessment for Near Term Deployment, IAEA Nuclear Energy Series No. NR-T-1.10 (Rev. 1), Vienna 2022.
IAEA, Operating Experience Feedback for Nuclear Installations, Specific Safety Guide: No. SSG-50, Vienna 2018.
IAEA, Safety Assessment for Facilities and Activities, General Safety Requirements, Part 4 (Rev. 1), Vienna 2016.
IAEA, Safety Demonstration of Innovative Technology in Nuclear Power Plants (DS537) – version 4, Vienna 2022.
IAEA, Safety of Nuclear Power Plants: Design, Specific Safety Requirements, No. SSR-2/1 (Rev. 1), Vienna 2016.
IAEA, Technology Roadmap for Small Modular Reactor Deployment, IAEA Nuclear Energy Series No. NR‑T‑1.18, Vienna 2021.
Liu Z., Fan J., Technology Readiness Assessment of Small Modular Reactor (SMR) Designs, “Progress in Nuclear Energy” 2014, vol. 70. https://doi.org/10.1016/j.pnucene.2013.07.005
Młynarkiewicz Ł., Decyzja zasadnicza w procesie inwestycyjnym w zakresie obiektów energetyki jądrowej. Ocena zmian wprowadzonych w latach 2023–2024, “Prawo i Więź” 2024, no. 3. https://doi.org/10.36128/PRIW.VI51.880
Młynarkiewicz Ł., Decyzja zasadnicza w procesie przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej, Sopot 2020.
Młynarkiewicz Ł., Implementacja wybranych zasad bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej w polskim prawie atomowym, “Studia Iuridica” 2021, vol. 87. https://doi.org/10.31338/2544-3135.si.2020-87.16
Młynarkiewicz Ł., Podstawowe zasady systemu ochrony przed promieniowaniem jonizującym Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej w polskim prawie atomowym, “Prawo i Więź” 2023, no. 4. https://doi.org/10.36128/PRIW.VI47.818
Nowacki T.R., Możliwość uznania standardów bezpieczeństwa Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej za źródło prawa w świetle Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, [in:] Aktualne problemy konstytucji. Księga jubileuszowa z okazji 40-lecia pracy naukowej Profesora Bogusława Banaszaka, ed. P. Kapusta, Legnica 2017.
Nuclear Energy Agency, Nuclear Power Plant Operating Experiences from the IAEA/NEA Incident Reporting System 2015–2017, No. 7482, OECD 2020.
Stoiber C., Baer A., Pelzer N., Tonhauser W., Handbook on Nuclear Law, Vienna 2003.
U.S. Department of Energy, Guide (DOE G 413.3-4A): Technology Readiness Assessment Guide, Washington 2011.
ONLINE SOURCES
Burns S.G., Sexton Nick K., Raetzke C., Thiele L., Regulation, Licensing and Oversight of Nuclear Activities, [in:] Principles and Practice of International Nuclear Law, eds. K. Sexton Nick, S.G. Burns, 2022, https://www.oecd-nea.org/upload/docs/application/pdf/2025-06/7599_principles_and_practice_of_international_nuclear_law_2025-06-13_14-30-7_164.pdf (access: 27.12.2025).
MISCELLANEOUS
Sejm of the Republic of Poland, 6th term, Justification for the Draft Act Amending the Atomic Law and Certain Other Acts, Sejm Print 3939.
LEGAL ACTS
Act of 14 June 1960 – Administrative Procedure Code (consolidated text, Journal of Laws 2024, item 572, as amended).
Act of 29 November 2000 – Atomic Law (consolidated text, Journal of Laws 2024, item 1277, as amended).
Act of 13 May 2011 on amending the Atomic Law and certain other acts (Journal of Laws 2011, no. 132, item 766).
Act of 29 June 2011 on the preparation and implementation of investments in nuclear energy facilities and accompanying investments (consolidated text, Journal of Laws 2024, item 1410, as amended).
Convention on Nuclear Safety, done at Vienna on 20 September 1994 (Journal of Laws 1997, no. 42, item 262).
Regulation of the Council of Ministers of 31 August 2012 on nuclear safety and radiological protection requirements to be included in the design of a nuclear facility (Journal of Laws 2012, item 1048).
Regulation of the Council of Ministers of 31 August 2012 on the scope and manner of conducting safety analyses performed before submitting an application for a permit to construct a nuclear facility, and the scope of the preliminary safety report for a nuclear facility (Journal of Laws 2012, item 1043).
Regulation of the Council of Ministers of 30 August 2021 on documents required when submitting an application for a permit to perform activities involving exposure to ionizing radiation or when notifying the performance of such activities (Journal of Laws 2021, item 1667).
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/sil.2025.34.5.161-180
Data publikacji: 2026-01-07 09:51:20
Data złożenia artykułu: 2025-06-05 09:28:24
Statystyki
Wskaźniki
Odwołania zewnętrzne
- Brak odwołań zewnętrznych
Prawa autorskie (c) 2026 Łukasz Młynarkiewicz

Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.