Reforma niemieckiego samorządu gospodarczego. Przekształcenie Zrzeszenia Niemieckich Izb Przemysłowo-Handlowych w korporację prawa publicznego

Streszczenie w języku polskim

Artykuł ma charakter naukowo-badawczy i podejmuje problematykę reformy niemieckiego samorządu gospodarczego jako zagadnienia o istotnym znaczeniu ustrojowym i administracyjnym. Przedmiotem badań jest proces przekształcenia Zrzeszenia Niemieckich Izb Przemysłowo-Handlowych (DIHK e.V.) w korporację prawa publicznego – Niemiecką Izbę Przemysłowo-Handlową (DIHK), dokonany na podstawie nowelizacji ustawy o izbach przemysłowo-handlowych (IHKG) z 2021 r. Biorąc pod uwagę orzecznictwo Federalnego Sądu Administracyjnego oraz narastającą liczbę sporów prawnych kwestionujących legitymację DIHK e.V., reforma ta stanowiła odpowiedź ustawodawcy na systemowy problem braku jednolitej i prawnie ugruntowanej reprezentacji interesów gospodarczych na szczeblu federalnym. Główną tezą artykułu jest twierdzenie, że nadanie DIHK statusu korporacji publicznoprawnej umożliwiło stworzenie trwałych i przejrzystych ram dla działania samorządu gospodarczego, przy jednoczesnym zachowaniu jego autonomii i wzmocnieniu mechanizmów ochrony praw jego członków. Celem badań jest dogłębna analiza zastosowanych rozwiązań prawnych i organizacyjnych oraz ich zgodności z zasadami konstytucyjnymi, w szczególności z zasadami subsydiarności, samorządności oraz proporcjonalności. Oryginalność artykułu przejawia się w kompleksowym ujęciu reformy DIHK, z perspektywy zarówno prawa administracyjnego, jak i prawa ustrojowego, a także w identyfikacji nowych instrumentów nadzoru i partycypacji, które mogą stanowić modelowe rozwiązania dla innych form samorządu funkcjonalnego. Zasięg badań obejmuje porządek prawny Niemiec, z odniesieniami do standardów unijnych w zakresie reprezentacji interesów gospodarczych i zasad dobrej administracji. Wyniki przeprowadzonych analiz mają wartość poznawczą dla nauki prawa publicznego oraz wartość praktyczną dla ustawodawców i organów administracji odpowiedzialnych za kształtowanie ram ustrojowych samorządów funkcjonalnych. Artykuł stanowi również wkład w rozwój badań nad relacją między państwem a korporacjami publicznoprawnymi w systemie demokratycznym.