Jak przezwyciężyć marazm antropocenu? O edukacji polonistycznej w czasach kryzysu klimatycznego. Recenzja: M. Ochwat (2025). „Więcej-niż-tylko-ludzkie lekcje języka polskiego. Edukacja polonistyczna w czasach kryzysu klimatycznego”. Katowice: Wydawnictwo UŚ, ss. 320

Streszczenie w języku polskim

Artykuł stanowi recenzję monografii Magdaleny Ochwat poświęconej edukacji polonistycznej w czasach kryzysu klimatycznego. Książka składa się z pięciu rozdziałów, nazwanych przez autorkę lekcjami. W pierwszych trzech Ochwat przybliża czytelnikowi najnowsze trendy w zakresie szeroko pojmowanej humanistyki środowiskowej oraz wprowadza termin „symbiocen”, który – w przeciwieństwie do antropocenu – nie wywołuje negatywnych emocji. Kryje się w nim myśl optymistyczna, zachęcająca do odbudowania wspólnoty, kooperacji na rzecz kryzysu klimatycznego. W ostatnich dwóch rozdziałach Ochwat pokazuje na konkretnych przykładach (lekturach w szkole podstawowej), w jaki sposób można wykorzystać najnowsze trendy zielonej humanistyki na lekcjach języka polskiego. Autorka nie neguje obecnych modeli interpretacji, lecz dopomina się innego punktu widzenia, gdyż humanistyka zakłada polifoniczność głosów w dyskusji. Zmiana perspektywy opisu rzeczywistości z antropocentrycznej na biocentryczną może pomóc uzmysłowić uczniom, że świat przypomina wielką sieć, w której współegzystują ludzie, zwierzęta, rośliny itd. Dążenie do symbiozy czy kooperacji odgrywa zatem kluczową rolę w wykształceniu homo ecologicus – jednostki empatycznej, wrażliwej na krzywdę innych, zaangażowanej w rozwiązywanie problemów współczesnego świata.