Wyślij tekst przez e-mail Gdy kanon zaczyna grać. O funkcjach mediów cyfrowych w szkolnej interpretacji lektury
Streszczenie w języku polskim
Artykuł dotyczy funkcji mediów cyfrowych w edukacji polonistycznej w szkole ponadpodstawowej, ze szczególnym uwzględnieniem interpretacji lektur obowiązkowych. Punktem wyjścia jest hermeneutyczne rozumienie tradycji jako przestrzeni sensu i warunku rozumienia. Autorka dowodzi, że narzędzia cyfrowe są dydaktycznie zasadne tylko wtedy, gdy pozostają podporządkowane celom kształcenia polonistycznego, nie zastępują lektury, lecz prowadzą z powrotem do tekstu, a ich wartość zależy od wyraźnego odróżnienia aktywizacji od interpretacji. Rozważania teoretyczne uzupełniają przykłady pracy z Dziadami, cz. III Adama Mickiewicza i Lalką Bolesława Prusa. Technologie nie generują sensu dzieła, ale mogą współtworzyć sytuacje dydaktyczne sprzyjające pogłębionemu rozumieniu literatury.
Słowa kluczowe
Pełny tekst:
PDFBibliografia
Bartoszyński, K. (1991). Interpretacja – „niekończące się zadanie”. Przykład „Lalki” Bolesława Prusa. W: Powieść w świecie literackości. Szkice (s. 45–56). Warszawa: IBL PAN.
Baudysz, T. (2015). „Lalka” – „Ludzie bezdomni”. Z zagadnień tragizmu bohaterów. Ogrody Nauk i Sztuk, (5), 466–471. DOI: 10.15503/onis2015.466.471.
Białomyzy, J. (2017). Gry jako nowa forma edukacji. W: K. Andruczyk, E. Gorlewska, K. Korotkich (red.), Szkice o pograniczach języka, filozofii i literatury (s. 241–248). Białystok: Instytut Filologii Polskiej, Wydział Filologiczny Uniwersytetu w Białymstoku.
Bronk, A. (1988). Rozumienie, dzieje, język. Filozoficzna hermeneutyka H.-G. Gadamera. Lublin: KUL.
Budrewicz, Z. (2012). Odbiorca szkolnej lektury jako podmiot doświadczający. W: K. Biedrzycki, A. Janus-Sitarz (red.), Doświadczenie lektury. Między krytyką a dydaktyką literatury (s. 63–73). Kraków: Universitas.
Chmielowski, F. (1993). Sztuka, sens, hermeneutyka. Filozofia sztuki H.-G. Gadamera. Kraków: Wydawnictwo UJ.
Chrząstowska, B. (1978). Polonistyka szkolna w procesie komunikacji literackiej. Warszawa: WSiP.
Gadamer, H.-G. (2004). Prawda i metoda. Zarys hermeneutyki filozoficznej. Warszawa: PWN.
Gadamer, H.-G. (2007). Estetyka i hermeneutyka. Warszawa: Wydawnictwo Oficyny Naukowej.
Gadamer, H.-G. (2008). Rozum, słowo, dzieje. Warszawa: PWN.
Głowiński, M. (1980). Szkolna historia literatury. Wprowadzenie w tradycję. W: B. Chrząstowska, T. Kostkiewiczowa (red.), Olimpiada Literatury i Języka Polskiego (s. 100–108). Warszawa: WSiP.
Granito, M., Chernobilsky, E. (2012). The Effect of Technology on a Student’s Motivation and Knowledge Retention. NERA Conference Proceedings, 17, 1–22.
Janus-Sitarz, A. (2012). Przyjemność i odpowiedzialność w lekturze. O praktykach czytania literatury w szkole. Kraków: Universitas.
Janus-Sitarz, A. (2018). Uważność i żarliwość lektury a „duch nowej humanistyki”. Polonistyka. Innowacje, (7), 3–10. DOI: 10.14746/pi.2018.7.1.
Janus-Sitarz, A. (2019). Lektury w ręku nauczyciela. Perspektywa polska i zagraniczna. Kraków: Universitas.
Jaskółowa, E. (2015). „Dziady. Część III” Adama Mickiewicza. Z warsztatu dydaktyka literatury. Wiek XIX. Rocznik Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza, 8, 639–650. DOI: 10.18318/wiekxix.2015.35.
Jenkins, H. (2007). Kultura konwergencji. Zderzenie starych i nowych mediów. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
Jeznach, K., Kulesza-Kowalkiewicz, A. (2024). Zagadkowy język polski. Escape roomy w kształceniu polonistycznym. Poradnik metodyczny dla nauczycieli języka polskiego. Siedlce: Wydawnictwo Naukowe Instytutu Kultury Regionalnej i Badań Literackich im. Franciszka Karpińskiego.
Kijak-Furczyńska, D. (2023). Gry komputerowe jako skuteczna pomoc dydaktyczna w trakcie prowadzenia lekcji języka polskiego. W: Z. Dacko-Pikiewicz, K. Szczepańska-Woszczyna (red.), Interdyscyplinarne prace studentów i doktorantów Akademii WSB (t. 3; s. 170–181). Dąbrowa Górnicza: Wydawnictwo Naukowe Akademii WSB.
Kłakówna, Z.A. (2003). Przymus i wolność. Projektowanie procesu kształcenia kulturowej kompetencji. Kraków: Universitas.
Koziołek, R. (2016). Dobrze się myśli literaturą. Wołowiec: Wydawnictwo Czarne.
Markiewicz, H. (2004). Co się stało z „Lalką”? W: Przygody dzieł literackich (s. 117–158). Gdańsk: Słowo/obraz terytoria.
Mickiewicz, A. (1984). Dziady, cz. III. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich Wydawnictwo.
Myrdzik, B. (2006). Zrozumieć siebie i świat. Szkice i studia o edukacji polonistycznej. Lublin: Wydawnictwo UMCS.
Nycz, R. (2012). Poetyka doświadczenia. Teoria, nowoczesność, literatura. Warszawa: IBL PAN. DOI: 10.4000/books.iblpan.788.
Nycz, R. (2023). O co chodzi w antropologii literatury i dlaczego to jest ważne dla wszystkich uprawiających badania literackie. Perspektywa subiektywna. Teksty Drugie, (3), 12–29. DOI: 10.18318/td.2023.3.2.
Podemska-Kałuża, A. (2018). Gamifikacja w edukacji polonistycznej: od modelu teoretycznego do praktyki szkolnej. General and Professional Education, (4), 29–34.
Postman, N. (2002). Zabawić się na śmierć. Dyskurs publiczny w epoce show-businessu. Warszawa: Wydawnictwo Muza.
Prajzner, K. (2022). Między grami a literaturą. Wokół książki Michała Dawida Żmudy: „Zgrywanie literatury. Intermedialne związki gier komputerowych z literackością”. Zagadnienia Rodzajów Literackich, (4), 221–226. DOI: 10.26485/ZRL/2022/65.4/10.
Prus, B. (1986). Lalka. Warszawa: PIW.
Rosner, K. (1991). Hermeneutyka jako krytyka kultury: Heidegger, Gadamer, Ricoeur. Warszawa: PIW.
Samborska-Kukuć, D. (2012). Moje czytanie „Lalki”. Czytanie Literatury. Łódzkie Studia Literaturoznawcze, (1), 171–178. DOI: 10.18778/2299-7458.01.19.
Uryga, Z. (1996). Godziny polskiego. Z zagadnień kształcenia literackiego. Warszawa–Kraków: PWN.
Witkowska, A. (1975). Mickiewicz. Słowo i czyn. Warszawa: PWN.
DOI: http://dx.doi.org/10.17951/en.2026.11.123-136
Data publikacji: 2026-10-22 09:21:35
Data złożenia artykułu: 2025-09-16 23:06:03
Statystyki
Wskaźniki
Odwołania zewnętrzne
- Brak odwołań zewnętrznych
Prawa autorskie (c) 2026 Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio N – Educatio Nova
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.