Rozumienie wiersza „Spartakus” Cypriana K. Norwida w wypowiedziach uczniów technikum

Agnieszka Iwaszko

Streszczenie w języku polskim


Autorka podjęła rozważania dotyczące tego, czy i na ile uczniowie technikum rozumieją poezję na przykładzie analizy i interpretacji wiersza Cypriana K. Norwida Spartakus – utworu niełatwego ze względu na barierę językową i czasową. Badanie sondażowe zostało przeprowadzone w technikum elektronicznym w Lublinie i wzięło w nim udział 79 osób. Zastosowane przez autorkę metody – analizy dokumentacyjnej i opisowa – doprowadziły do następujących wniosków: uczniowie podczas analizy wiersza preferują metodę impresyjną; zasadniczo pozostają w sferze znaczeń dosłownych; nie są w stanie w pełni poprawnie zinterpretować utworu; nie znają biografii Norwida; podejmują próby wniknięcia w myślenie poety, rozdzielając adekwatnymi sformułowaniami sądy podmiotowe od myśli artysty; starają się potwierdzać własne przemyślenia cytatami z wiersza.


Słowa kluczowe


rozumienie; analiza; interpretacja; technikum; poezja

Pełny tekst:

PDF

Bibliografia


Derrida, J. (1986). Struktura, znak i gra w dyskursie nauk humanistycznych. Pamiętnik Literacki, (77), 251–267.

Dubisz, S. (red.). (2003). Uniwersalny słownik języka polskiego. T. 3. Warszawa: PWN.

Eco, U. (1973). Dzieło otwarte. Forma i nieokreśloność w poetykach współczesnych. Warszawa: W.A.B.

Eliot, T.S. (1972). Muzyka w poezji. W: M. Niemojowska (red.), Szkice krytyczne (s. 15–31). Warszawa: PIW.

Felski, R. (2022). Urzeczenie. O sztuce i przywiązaniu. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Gadamer, H.-G. (1979). Rozum, słowo, dzieje. Warszawa: PIW.

Górska, A., Osiński, P. (2020). Ubi defuit orbis… – wokół motta do „Spartakusa”. Studia Norwidiana, (38), 177–182.

Korwin-Piotrowska, D. (2011). Poetyka – przewodnik po świecie tekstów. Kraków: Wydawnictwo UJ.

Koziołek, K. (2006). Czytanie z Innym. Etyka, lektura, dydaktyka. Katowice: Wydawnictwo UŚ.

Markiewicz, H. (1983). O inspiracji semantycznej utworów literackich. Pamiętnik Literacki, (74), 115–131.

Mioduszewska, E. (2008). Relewancja w językoznawstwie. Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis. Studia Logopaedica II, 56, 9–19.

Mokrzycki, E. (1971). Założenia socjologii humanistycznej. Warszawa: PWN.

Myrdzik, B. (1999). Rola hermeneutyki w edukacji polonistycznej. Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Nowak, S. (1965). Studia z metodologii nauk społecznych. Warszawa: PWN.

Pajdzińska, A. (1990). Jak mówimy o uczuciach? Poprzez analizę frazeologizmów do językowego obrazu świata. W: J. Bartmiński (red.), Językowy obraz świata (s. 87–107). Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Puzynina, J. (1984). Lingwistyka a problem rozumienia tekstu. Poradnik Językowy, (7), 408–416.

Puzynina, J. (1990). Słowo Norwida. Wrocław: Wydawnictwo PAN.

Ricoeur, P. (1975). Egzystencja i hermeneutyka. Rozprawy o metodzie. Warszawa: De Agostini.

Ricoeur, P. (1989). Język, tekst, interpretacja. Wybór pism. Warszawa: PIW.

Rosner, K. (1992). Hermeneutyczny model obcowania z tekstem literackim. W: S. Sawicki, A. Tyszczka (red.), Problematyka aksjologiczna w nauce o literaturze (s. 241–252). Lublin: Wydawnictwo KUL.

Sławiński, J. (2006). Miejsce interpretacji. Gdańsk: słowo/obraz terytoria.

Szczukowski, D. (2010). Interpretacja jako rozmowa. Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Didacticam Litterarum Polonarum et Linguae Polonae Pertinentia I, 71, 71–79.

Szczukowski, D. (2025). Interpretacja jako splatanie świata: czytanie „Stonera” Johna Williamsa. Polonistyka. Innowacje, (21), 151–162.

Tomaszewska, G. (2010). Jak patrzeć w dwa okna? Niebo Wisławy Szymborskiej a szkolne interpretacje. Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Didacticam Litterarum Polonarum et Linguae Polonae Pertinentia I, 71, 133–143.

Tymiakin, L. (2007). Interpretacja czy recepcja? O dwu sposobach odczytywania tekstu poetyckiego (na przykładzie „Spartakusa” C.K. Norwida). W: B. Myrdzik, I. Morawska (red.), Czytanie tekstów kultury. Metodologia, badania, metodyka (s. 299–310). Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Tymiakin, L. (2022). Teksty piosenek. Perspektywa genologiczna. Lublin: Wydawnictwo UMCS.

Uryga, Z. (1982). Odbiór liryki w klasach maturalnych. Warszawa–Kraków: PWN.

Uryga, Z. (1996). Godziny polskiego. Z zagadnień kształcenia literackiego. Warszawa–Kraków: PWN.

Zespół Szkół Elektronicznych w Lublinie (2025). Ranking Perspektywy 2025, https://zsel.lublin.eu/szczegoly-aktualnosci/ranking-perspektywy-2025-20871?parent_way=9877 (dostęp: 14.10.2025).

Ziółkowski, M. (1981). Znaczenie – interakcja – rozumienie. Studium z symbolicznego interakcjonizmu i socjologii fenomenologicznej jako wersji socjologii humanistycznej. Warszawa: PWN.

Zwoliński, Z. (2005). Tezy hermeneutyki Gadamera. Przegląd Filozoficzny. Nowa Seria, (54), 253–262.




DOI: http://dx.doi.org/10.17951/en.2026.11.165-184
Data publikacji: 2026-10-22 09:21:38
Data złożenia artykułu: 2025-11-12 15:34:42


Statystyki


Widoczność abstraktów - 0
Pobrania artykułów (od 2020-06-17) - PDF - 0

Wskaźniki



Odwołania zewnętrzne

  • Brak odwołań zewnętrznych


Prawa autorskie (c) 2026 Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio N – Educatio Nova

Creative Commons License
Powyższa praca jest udostępniana na lcencji Creative Commons Attribution 4.0 International License.