Profilowanie i wartościowanie pojęć we współczesnym polskim dyskursie publicznym (na przykładzie pojęcia wygody)

Streszczenie w języku polskim

Przedmiotem analizy jest profilowanie i wartościowanie pojęcia wygody w dyskursie publicznym. W pierwszej części artykułu ukazano, jak eksplikowany jest wyraz wygoda w słownikach współczesnego języka polskiego. W drugiej części przedstawiono, w jaki sposób to pojęcie funkcjonuje w różnych typach dyskursu: narodowo-prawicowym, lewicowym i feministycznym. Analiza materiału badawczego pokazała, że w pierwszym z nich wygoda przeciwstawiana jest wartościom rodzinnym, narodowo-patriotycznym i chrześcijańskim. W dyskursie lewicowym wygodę przypisuje się grupom uprzywilejowanym, a w feministycznym – głównie mężczyznom. Poza tym jeden profil – wygoda a ekologia – okazał się wspólny dla dyskursu lewicowego i feministycznego. Zebrane wypowiedzi przede wszystkim ilustrują negatywne wartościowanie wygody. W dyskursie narodowoprawicowym potrzeba dbania o własną wygodę kosztem innych wartości ukazana jest jako rozprzestrzeniająca się w młodszych pokoleniach Polaków pod wpływem kultury zachodniej i powodująca zerwanie z tradycyjnymi wartościami. Z kolei w dyskursie lewicowym i feministycznym jako wygodne przedstawia się pozostawanie przy tym, co znane i tradycyjne. Słowo wygoda można uznać za jedno ze współczesnych słów-wytrychów.